De Wilde Vaart

Een invulling voor dagactiviteiten en arbeidsre-integratie mét perspectief   voor jongeren waarbij een schip het middel is

Verwijzers

De Wilde Vaart werkt samen met verwijzers uit wijkteams, Wmo-loket, jeugdzorg en justitie. In het kader van de Participatiewet, de Wmo, de wet Jeugdzorg en regelingen bij justitie zijn arrangementen mogelijk. Deze hebben tot doel om een vastgelopen jongere door middel van een leer-werktraject in een nautische omgeving, te kwalificeren voor een betaalde baan en zelfstandig sociaal en maatschappelijk functioneren.

Ketenpartners van De Wilde Vaart kunnen jongeren aanmelden voor het leer-werktraject. We bieden maatwerk om de individuele wensen en mogelijkheden van jongeren te vertalen in het aantal dagdelen dat zij bij ons aan de slag gaan en in de inrichting van hun leer- en werkactiviteiten. We houden regelmatig overleg met de begeleiders van ketenpartners over de voortgang die jongeren maken.

De dagactiviteiten bestaan uit een gezamenlijke start van de dag, instructie, onderhoud aan schepen, werkzaamheden in de werkplaats en op het terrein en gesprekken. Dit is een lerende omgeving die de jongeren wordt geboden (ervarend leren). In de zomermaanden gaan we regelmatig varen. De jongeren worden dan aangesproken op 'goed zeemanschap' en helpen mee dat te doen wat nodig is om het schip veilig te laten zeilen. De begeleiders sturen de jongeren hierbij aan. We zijn tijdens de zeiltochten op een klein oppervlak, uit de eigen bekende omgeving en eten, slapen, koken etc samen. Er is tijd voor gesprekken, oefeningen in sociale vaardigheden en gezellige momenten samen.

Vrijwilligers

Bij De Wilde Vaart helpen vrijwilligers om ambachtelijk werk, nautische kennis en zeilen aan te leren. Vrijwilligers krijgen een introductie in het krachtgericht en ervarend werken.

Vrijwilligers worden ingewerkt door medewerkers van De Wilde Vaart.

Enthousiast? Meld je aan als vrijwilliger via ons contactformulier.

Vacatures

Wanneer De Wilde Vaart een vacature heeft treft u die hier aan.
Op dit moment zijn er geen vacatures.

Methodiek

De Wilde Vaart heeft als basisbenadering de methodieken Krachtwerk en Ervarend Leren gekozen, in combinatie met een focus op goed zeemanschap en goed burgerschap .

De Wilde Vaart heeft als uitgangspunt dat jongeren zelf over krachten en mogelijkheden beschikken om het eigen leven weer vorm en inhoud te geven. De Wilde Vaart maakt gebruik van ervarend leren in combinatie met eigen kracht. Met name voor jongeren is het al doende leren en daardoor tot gedragsverandering komen een effectief middel gebleken. Dat zij hierbij als zelfstandig individu veel over te zeggen willen hebben en wij hen als autonome en unieke personen zien, brengt ons tot de keuze voor herstelgericht werken volgens de methodiek Krachtwerk.

Krachtwerk

Krachtwerk (Judith Wolf, Radboud Universiteit, 2016) legt de focus op de individuele krachten van mensen en op de beschikbare hulpbronnen in de omgeving en niet op hun tekortkomingen. Hierbij hebben zij zelf de regie, zij bepalen zelf de vorm, richting en inhoud van de hulp die ze (gaan) krijgen. Doel is het vergroten van de zelfredzaamheid en zelfstandigheid en het verbeteren van de kwaliteit van leven. Door inzet van een krachteninventarisatie, kiezen van doelen en werken aan het actieplan worden de langetermijndoelen van de jongeren overzichtelijk en haalbaar gemaakt.

Goed zeemanschap  en goed burgerschap

We maken  gebruik van de regels, normen en waarden die voortkomen uit de nautische wereld: goed zeemanschap. Goed zeemanschap houdt in: persoonlijk verantwoordelijkheid nemen om te voorkomen dat levens in gevaar komen, schade wordt veroorzaakt of de scheepvaart in gevaar wordt gebracht. Ook houdt het in, dat aan boord van een schip één bevelvoerder is: de schipper of kapitein. Orders die deze geeft, worden opgevolgd zonder uitstel of discussie. Dit is een andere manier van leidinggeven dan tegenwoordig gebruikelijk is. Minder participerend, minder democratisch. In de omgeving van een schip, waar veiligheid voorop staat, is dit de meest effectieve leiderschapsstijl. Reflectie, dialoog en eventueel een stevige discussie kunnen naderhand ruimte krijgen.

Buiten De Wilde Vaart hebben de deelnemers te maken met (goed) burgerschap. Het krachtgericht werken zal rekening houden met de normen en waarden die daarbij horen. Door middel van ervarend leren wordt teruggekeken op gedrag en vaardigheden en worden doelen gesteld voor de toekomst.

  • Burgerschap neemt een essentiële rol in: anderen ter verantwoording kunnen roepen en gebruik kunnen maken van burgerrechten en andere verworvenheden. Naast de rechten staan ook de plichten: het zelf verantwoording kunnen afleggen over het handelen en door anderen ter verantwoording kunnen worden geroepen. Alle burgers zijn formeel en juridisch gelijk. Respecteren en onderhouden van gemeenschappelijke waarden en normen.

  • Goed zeemanschap: het schip is een samenleving in het klein, waar de focus helder en duidelijk dient te zijn. Alles is erop gericht een veilige vaart voor iedereen, ook andere schepen, mogelijk te maken. Materiaal en uitrusting dienen in orde te zijn, de bemanning weet wat hen te doen staat en zal hierbij opdrachten en orders opvolgen. Tijdens de vaart is er een zekere hiërarchie nodig, waarin iedere rol en functie eigen taken en verantwoordelijkheden heeft. Samenwerking en vertrouwen hierbij zijn essentieel voor een veilige vaart.

Ervarend leren

Ervarend leren omschrijven we als: het creëren van een methodisch opgezette leersituatie, waarin mensen concrete en intense ervaringen opdoen, die na reflectie over deze ervaringen leiden tot verandering in gedrag op meerdere leefgebieden. Te denken valt aan de leefgebieden: wonen, werken, scholing, vrijetijdsbesteding, sociale omgang en relaties. Hiermee leggen we de focus op positieve ontwikkeling in plaats van compenseren van ineffectief gedrag.

Ervarend leren gaat uit van het leervermogen van de mens, wat zijn aanvangsniveau ook is. Mensen leren nieuw gedrag waardoor ze effectiever kunnen optreden in verschillende leefsituaties. De leerervaringen vergroten het zelfinzicht, versterken het zelfvertrouwen, verrijken de handelingsbekwaamheid en effectueren het probleemoplossend vermogen.

Centraal thema is empowerment: het aansluiten bij en versterken van (potentiële) krachten in de mens zelf. Daarnaast gaat het om competentie. Er is sprake van competentie als iemand over voldoende vaardigheden beschikt om de taken te vervullen waarvoor hij in het dagelijks leven wordt gesteld. De Wilde Vaart maakt gebruik van de zelfredzaamheidsmatrix waarin de vorderingen van de jongeren worden gevolgd.

Ervarend leren versterkt het leren door het intense karakter dat in de activiteiten is opgesloten. Ook het opdoen van ervaringen in een andere leefomgeving werkt versterkend op het leerproces. Je wordt dus in een specifieke situatie gebracht waarin je concrete leermomenten krijgt aangeboden. Met regelmaat voeren de begeleiders gestructureerde gesprekken waarin wordt gereflecteerd op die ervaringen, in relatie tot de doelstellingen van de deelnemer. Op grond daarvan maken de deelnemers keuzes. De deelnemers kunnen het geleerde toepassen in een nieuwe situatie, waarmee de cyclus opnieuw start. De combinatie van varen, de normen en waarden van goed zeemanschap, het leren en werken en de aandacht voor goed burgerschap vormen een stevige basis voor het doen toenemen van de kwaliteit van leven en het toekomstperspectief van de jongere.

Met name het ervarend leren geeft het schip zelf een methodisch kader. Het is een samenleving in het klein. Het schip reikt bepaalde omstandigheden aan die deel uitmaken van de leerervaringen die de jongeren opdoen. Zo werken de jongeren dicht op elkaar op een plek waar je niet zomaar weg kan lopen. Dit zorgt ervoor dat de sociale interactie intens is. Je komt jezelf tegen. Tijdens het zeilen, dus op het water, moet je op elkaar aan kunnen, kun je niet bij de pakken neerzitten. Je hebt een verantwoordelijkheid tegenover de groep voor de algemene veiligheid van iedereen. Daarnaast is het schip eenvoudig ingericht, zonder veel luxe en comfort. Dit werpt de jongeren terug op de basisbehoeften.

De Wilde Vaart stuurt gericht op ontwikkeling van de volgende competenties: sociale binding, bijdragen en betrokkenheid, positief gedrag uitdragen en naleven, erkenning en waardering voor positief gedrag, steun van belangrijke personen in de omgeving, constructieve tijdsbesteding, sociale competenties, emotionele competenties, gedragsmatige competenties, professionele competenties, cognitieve vaardigheden, leermotivatie en positieve identiteit.

Leercyclus van Kolb

Leerstijlen van Kolb

Mensen verschillen nogal in de wijze waarop ze leren. Leren is op te vatten als een proces dat uiteindelijk leidt tot gedragsverandering. In dit proces zijn verschillende fasen te onderscheiden, zoals het verzamelen van informatie, het toetsen van nieuwe inzichten of het nadenken over dingen die je overkomen.

De psycholoog Kolb deed onderzoek naar verschillende manieren van leren van mensen en hij onderscheidde vier fasen, die zijn uitgewerkt in bijgaande illustratie. 

Kenmerkend voor trajecten ervarend leren is dat het gaat om activiteiten die mensen kunnen volbrengen.
Kenmerkend voor de diverse (hulp)bronnen van ervarend leren is:

  1. De deelnemer is actief deelnemer en geen toeschouwer.

  2. De activiteiten vragen om een zekere mate van motivatie van de deelnemer in de vorm van energie, betrokkenheid en verantwoordelijkheid.

  3. De activiteiten zijn echt en betekenisvol voor de deelnemer in die zin dat ze natuurlijke consequenties hebben voor de deelnemer.

  4. Reflectie is een kritisch element in het proces van ervarend leren.

Trajectplaatsen

Leer-werktraject op de kadewerkplaats en schepen van De Wilde Vaart

Bij de intake is leidend, dat een jongere gemotiveerd is om te werken in de nautische sector (vrachtvaart, zeevaart, (zeilende) chartervaart, visserij). Naast de dagactiviteiten krijgt de jongere de mogelijkheid tot het opdoen van ervaring en vaartijd, nodig voor het halen van eventuele vaardiploma's, bijvoorbeeld voor matroos. Daartoe werken wij samen met STC.  Voor de jongere is het een keuze om invulling te geven aan de waarden en normen van 'goed zeemanschap'. Immers, wanneer het schip vaart zijn zij de bootsmaten en dekmatrozen, die samen met de schipper verantwoordelijkheid dragen voor een veilige vaart.

De jongere doet ervaring, inzicht, kennis en kunde op om veilig te werken aan boord, voor een goede staat van onderhoud te zorgen van materiaal en uitrusting. Hij leert met metaal en hout te werken, onder andere via de lespakketten van Hout dat werkt. Ook leert hij te letten op de veiligheid van anderen aan boord en in te grijpen waar nodig. Dit betekent een strakker regime dan over het algemeen aan de wal heerst. Het vraagt meer discipline en openstaan voor het opvolgen van aanwijzingen en opdrachten van de schipper en begeleiders.

Op open water moet je op elkaar kunnen vertrouwen én op het schip. De jongeren leren dan ook het nodige omtrent navigatie, aan- en afmeren, ankeren, bedienen zeillieren en zeilen, vaarklaar maken schip, dek schrobben, vlaggenprotocol, onderhoud en omgang met mensen aan boord. Het schip is voor hen de lerende omgeving (ervarend leren) waar zij al doende en terugkijkende kunnen komen tot gedragsverandering. Al doende neemt de eigenwaarde, zelfstandigheid en verantwoordelijkheid toe, alsook de ontwikkeling van vaardigheden.

De jongeren hebben ieder een eigen slaapplaats aan boord en maken gebruik van de voorzieningen aan boord (sanitair, keuken e.d.).  Zij kunnen zich ten opzichte van de andere deelnemers tijdens het varen met het schip onderscheiden als bootsmaten met een eigen traject en eigen verantwoordelijkheid. De deelnemers die al iets langer in het traject zijn, vervullen een voorbeeldfunctie voor de jongeren die net zijn gestart.

De deelnemers krijgen bij aanvang een dienstboekje en een schrift om de eigen ontwikkelingen en voortgang te noteren. De aantekeningen worden gebruikt in de begeleidingsgesprekken. Samen met de krachteninventarisatie vanuit Krachtwerk volgen hieruit de wensen en doelen van de jongeren, omgezet in acties in het actieplan. Twee tot driemaal per week kijken de jongeren met hun begeleider terug op de dagelijkse ervaringen en wordt gekeken wat nog nodig is voor het vervolg van het traject.

Werkervaringsplaats op een extern schip, scheepswerf of ander aangesloten partner-bedrijf

Na een goed verlopen traject op de kaderwerkplaats en één van de schepen van De Wilde Vaart krijgt de jongere de mogelijkheid om werkervaring op te doen op een binnenvaartschip, charterschip, vissersschip, scheepswerf of een ander partner-bedrijf, bijvoorbeeld een bedrijf dat scheepsonderdelen maakt. Hier werkt de jongeren een half jaar tot een jaar mee. In geval van een schip, woont hij in die periode aan boord. De jongere ontdekt hoe het werk in de branche waar hij zit, er van dag tot dag uitziet. Hij werkt verder aan zijn vaardigheden en bouwt een netwerk op.

De schipper of leidinggevende maakt de jongere wegwijs op het schip of in het bedrijf en biedt begeleiding en huiselijkheid. Met enkele mensen op een schip, moet je het met elkaar goed hebben. Met regelmaat zijn er evaluatiegesprekken met de begeleider van De Wilde Vaart, die zowel met de jongere als met de schipper of leidinggevende spreekt. Na een goed verlopen werkervaringstraject, spannen de begeleider van De Wilde Vaart en de schipper of leidinggevende zich in om de jongere te ondersteunen bij het vinden van een betaalde baan.

Perspectief

Het perspectief voor de jongeren is een baan in de nautische sector. Tijdens en na het traject kunnen de benodigde papieren en diploma's worden behaald en vaartijd opgedaan. Het is zeer waarschijnlijk dat na het traject bij De Wilde Vaart er een vervolg is als dekknecht in de vrachtvaart of als bootsmaat in de (zeilende) chartervaart.

Het bedrijfsleven stelt vacatures beschikbaar voor de jongeren van De Wilde Vaart, waar zij met ondersteuning van hun begeleider op kunnen solliciteren. Het blijft de keuze en verantwoordelijkheid van de jongeren om dit door te zetten naar het uiteindelijke schipper zijn. In een nazorgtraject kan De Wilde Vaart hierbij ondersteuning geven. De Wilde Vaart biedt desgewenst nazorg aan cliënten die zijn uitgestroomd of tussentijds gestopt.